SİGARASIZ HAYAT

BAŞLARKEN

Kristof Kolomb 1492 yılında Amerika'yı keşfetti ve Avrupa tütünle tanıştı. Kolomb, Avrupa'ya yanında bu kıtada daha önce hiç görülmemiş olan tütün tohumları yapraklarıyla döndü. Kolomb'un mürettebatından Rodriga Jerez tütün içerken görülünce şeytan tarafından ele geçirildiği iddia edilerek hapis cezasına çarptırıldı.Günümüzde kimse sigara içenleri şeytanın ele geçirdiğini düşünmüyor, hapis cezası da verilmiyor. Üstelik buna gerek de yok. Çünkü sigara, içen kişilere çok daha büyük zararlar veriyor.

Sigaradan vazgeçmek kolay değil. Ancak bunu başarabilen milyonlarca insan olduğunu da unutmayın. Bu yazı dizimizde tiryakilikten kurtulmak için hazırlık süreçlerini, neler yapılması gerektiğini, sigara tiryakiliğine son veren alternatif yöntemleri okuyacak, sağlıklı yaşamın kapılarını açma şansını yakalayacaksınız.

--------------------------------------------------------------------------------

Kararlı olun sigarayı bırakın

Memorial Hastanesi Sigarayı Bırakma Polikliniği'nden Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Füsun Soysal sigaraya başlama nedenleri ve nikotin bağımlılığıyla ilgili sorularımızı cevapladı:

Sigaraya neden başlanıyor?

Sosyal, psikolojik ve genetik faktörlerin bileşimi sonucu ortaya çıkan sigara alışkanlığı, daha çok çocukluk ve gençlik yaşlarında başlıyor. Çocuklar erken yaşlarda sigaranın varlığından haberdar oluyor. Çocukların dörtte üçü, ebeveynleri sigara içsin veya içmesin 5 yaşına geldiklerinde sigarayı öğreniyor.

Gençlik çağlarında sigaraya başlama nedenleri arasında; arkadaşlara uymak, dışlanmaktan çekinmek, cool görünmek, bağımsızlık arayışı, özenme, eğitim yıllarında yaşanan stres bulunuyor.

YAPAMAM DEMEYİN

Gençler, sağlığının bozulma riski olduğunu düşünüyor mu?

Gençlere sigaranın yol açabileceği sağlık problemleri anlatıldığında dinlemekten etkilenmiyor. Arkadaş çevresinin sigara içmeyi onaylaması bir ergen için daha önemli.

Sigarayı bırakmanın ilk adımı nedir?

Kişinin öncelikle sigarayı bırakmayı istemesi gerekiyor.

Polikliniğe gelenler denemiş ama bırakamamış kişiler mi?

Genellikle sigarayı bırakma konusunda niyetli ancak bunu başaramayanlar oluyor. Biz de tedavi edeceğimiz kişilerin bunu istemesi gerekliliğini arıyoruz. Çünkü bir yakını bile getirse kendi istemedikçe çoğu zaman bunu başaramıyor. Poliklinikte sigarayı bırakmayı çok istediği halde nikotin bağımlılığı nedeniyle bunu başaramayan kişiler takibe alınıyor.

Nasıl bir yol izliyorsunuz?

Sigarayı bırakma polikliniğine başvuranlar öncelikle; kardiyoloji ve göğüs hastalıkları uzmanı tarafından muayene ediliyor. Daha sonra kalp ve solunum durumunu belirlemek amacıyla geniş kapsamlı tetkikler yapılıyor. Kişinin sigaraya bağımlılık derecesini belirlemek amacıyla 'nikotin bağımlılık testi' uygulanıyor. Bağımlılık derecesi belirlendikten sonra sigarayı bırakmada kullanılacak yöntemler tespit ediliyor (ilaç kullanımı, nikotin bantları) ve hasta ile birlikte sigarayı bırakma günü saptanıyor. Hastanın sigarayı bırakma süreci esnasında ortaya çıkabilecek problemleri için psikiyatri uzmanı devreye girerek, kişinin sıkıntıları rahatlatılmaya çalışılıyor.

Sigara içmek psikolojik bir bağımlılık mı?

Fiziksel ve psikolojik bağımlılık olarak iki yönü bulunuyor. Fiziksel bağımlılığı sigaradaki nikotin maddesi yapar. Psikolojik bağımlılık ise kişiden kişiye değişir. Kendine güvensiz, sorunlardan kaçan kişiler psikolojik bağımlılığa daha eğilimlidir. Nikotin bağımlılığı oluşmuş kişilerde sigarayı bıraktıktan sonraki ilk 3 gün en zor dönemdir. Bu dönemde huzursuzluk, sinirlilik, konsantrasyon güçlüğü ortaya çıkabilir.

Ne yapmak gerekiyor?

Aktif olmak, kafeinden uzak durmak, sigarayı akla getirecek ortamlarda bulunmamak, sakız çiğnemek ve kuruyemiş yemek dönemi daha kolay atlatmada yardımcı olacaktır.

Sigara dumanı, içindeki yaklaşık 5 bin zararlı maddeyle çok sayıda hastalığa neden oluyor.

Akciğer kanserinin yüzde 85'i,

Kronik bronşitin yüzde 75'i,

Kalp hastalıklarının yüzde 25'inin nedeni sigara.

Akciğer kanserine yakalanma risk oranı:

Hiç içmeyenlerde yüzde 3,

Günde bir paket içenlerde yüzde 61,

1- 2 paket içinlerde yüzde 217.

Sigarasız bir hayatı seçme konusunda kesin istekli olmak gerekir.

Sigarayı bırakmak ilk nazarda zor olarak görülebilir. Ancak bu zor olarak görülebilir. Ancak bu zorluğu aşan binlerce kişinin olduğu da bir gerçek "BENİM İRADEM YOK, İRADEM ZAYIF" gibi sözler geçerli değildir. Kendinize güvenmelisiniz.

Sigarasız bir hayatı seçmek konusunda temel koşul , tiryakinin kendi isteğidir. İstekli olmasıdır. İstekli olan moral ve beyin olarak hazır demektir.

Sigarayı bırakma karar ve isteği sizi "SİGARA İÇMEMEYİ SEÇİYORUM." tercihine götürecektir.

Gerçekte sizin sigara dostunuz değil , sinsi bir düşmanınızdır. İnsanlara aslında zevk değil acı ve zehir veriyor. Nefret edilecek, tiksinti duyulacak bir madde.

Bunun için sigaraya büyük bir öfke ve nefret duyarak BİRDEN BIRAKMALIDIR.

Kalan sigaraları, paketini, kibrit ve çakmağı kırıp parçalayın. Başkasına vermeyin. Sakın saklamayın. İlk beş gün çay ,kahve , kola ve alkol almayınız. Bunların yerine meyve suyu, bitki çaylarını koyun.

Sigarayı bırakmış biri olarak yaşantınızın ne kadar güzel olduğunu fark edeceksiniz.

Bütün bunlara rağmen, çaba harcayıp ta kendi başına sigarayı bırakmayanların arzu edilen sonuca ulaşmaları için fizyolojik ve psikolojik desteğe ihtiyaçları vardır.

SİGARAYI BIRAKINCA VÜCUTTA MEYDANA GELEN DEĞİŞİKLİKLER

SÜRE
NE OLUYOR?

20 Dakika sonra
tansiyon ve nabız normale dönüyor.


8 Saat sonra
Vücut kendini yenilemeye başlıyor.

Kandaki oksijen normale çıkıyor.

Karbonmonoksit gazı azalıyor.

Kandan nikotin atılıyor.

24 Saat sonra
Kalp krizi riski azalıyor.


48 Saat sonra
Duyu organları daha iyi çalışıyor.


72 Saat sonra
Bronşlar rahatlıyor

Akciğer kapasitesi artıyor ve solunum normalleşiyor.


2 Hafta sonra
Dolaşım sistemi düzeliyor.

Yürüyüş kapasitesi artıyor.


3 Ay sonra
Akciğer kapasitesi %30 arttıyor.


1-9 Ay içinde
Akciğer hücreleri kendini yeniliyor, akciğer temizleniyor ve pnömoni (zatürree) riski azalıyor. Öksürük , sinüzit, halsizlik, nefes darlığı düzeliyor. enerjimiz artıyor


5 Yıl Sonra
Akciğer kanserinden ölüm riski %50 azalıyor.


10 Yıl sonra
Sigaraya bağlı Akciğer ve diğer kanserlerden ölüm riski sigara ölüm riski sigara içmeyenlerin düzeyine iniyor.